De Sleutel Logo

Een OPNAME en MEERDERJARIG?
Bel 09 3606229
Meer info

 



dinsdag 13 maart 2007 00:00

RKJ op keerpunt

Het Residentieel Kortdurend Jongerenprogramma (RKJ) van de Sleutel zit op een keerpunt. Ouders kunnen er vandaag niet aankloppen met hun minderjarige zoon of dochter die wil afkicken. Straks hoopt men er wel jongeren te kunnen opnemen die zich vrijwillig aanmelden. De erkenning die deze instelling voor minderjarigen kreeg van Bijzondere Jeugdzorg, moet herzien worden en is volop in bespreking.
We hebben een gesprek met Joris Cracco, afdelingshoofd bij het RKJ.
Straks ook vrijwillige opnames in jongerenafdeling De Sleutel

$$L
Joris Cracco: Vandaag kunnen in het RKJ alleen gedwongen opnames. De drempel naar de hulpverlening ligt voor minderjarigen op die manier dus zeer hoog. De jongeren worden pas geholpen nadat ze door de jeugdrechter verplicht naar ons worden doorverwezen. Dan is het vaak al te laat. Ze hebben reeds feiten gepleegd. Minderjarigen kunnen ook bij ons terecht via het Comité Bijzondere Jeugdzorg. Maar ook daar is de drempel veel te hoog. Ouders zetten die heel grote stap niet. Jongeren geven zelf ook niet aan dat ze verslaafd zijn. Ze ontkennen hun probleem. Dit fenomeen hangt samen met de leeftijd van onze doelgroep. Minderjarigen kampen vaak ook minder met de negatieve aspecten van de verslaving. Financieel kunnen ze vaak deels terugvallen op hun ouders, hun lichaam recupereert nog relatief snel…

$$R

Joris Cracco: Het probleem is ook dat men bij Bijzondere Jeugdzorg niet stelselmatig gaat opsporen of jongeren al dan niet een drugsprobleem hebben. Het gevolg is dat ingrijpen pas gebeurt als het de spuigaten uitloopt, als het druggebruik aan het escaleren is, als er een echte crisis is en veelal nadat er crimineel gedrag gesteld is. We weten dat er in de voorzieningen van Bijzondere Jeugdzorg gebruik aanwezig is. Dit hangt trouwens ook samen met het gebruik dat in het algemeen vandaag in de leefstijl van heel wat jongeren ingebakken zit. Er is op dit vlak een gebrek aan visie. Eigenlijk legt men zich bij Bijzondere Jeugdzorg neer bij dat gebruik. Zolang die verslaafde jongeren hun gebruik hebben in de voorzieningen stellen ze vaak geen problemen. Zo wordt het systeem in stand gehouden. We krijgen in de Bijzondere Jeugdzorg nooit een aanmelding met als probleemstelling dat die jongere verslaafd is. De probleemstelling is steeds verslaving en een bijkomend gedragsprobleem of een crisissituatie Het is natuurlijk ook een kwestie van centen en beleidsprioriteiten. Het verhaal loopt eigenlijk grotendeels gelijk met dat van de problematiek van het gebruik in de gevangenissen.

Bezwaart de beperking tot gedwongen opnames de werking binnen het RKJ?

Joris Cracco: Zeker. We zitten hier met een grote concentratie van jongeren met een zeer ernstige problematiek. We starten vrijwel steeds met jongeren die ongemotiveerd zijn. Bovendien zijn we de enige instelling gespecialiseerd in minderjarigen met een drugproblematiek. Dat heeft een serieuze impact op onze werking omdat we te maken krijgen met een overconcentratie van problemen die te lang aan het aanslepen zijn. Voor een open instelling, draaiende met middelen die er niet op voorzien zijn, resulteert dit er veelal in dat we de helft van de tijd bij manier van spreken moeten dweilen met de kraan open. De overgrote meerderheid van onze jongeren heeft feiten gepleegd en heeft reeds een hele resem van maatregelen doorlopen voordat ze bij ons komen. Ze kunnen dan ook nergens anders meer terecht.

Langs de andere kant kunnen ouders die hier voor een vrijwillige opname met zoon of dochter aankoppen niet bij jullie terecht?

Joris Cracco : We mogen die jongeren eenvoudigweg niet opnemen als ze niet passeren via de jeugdrechter of de consulent Bijzondere Jeugdzorg. Dit heeft alles te maken met de erkenning en de financiering van onze instelling.

Hoe is die erkenning er gekomen? RKJ is op die manier toch een vreemde eend in de bijt? De andere hulpverleningsunits van ons netwerk vallen immers allemaal onder een federaal gefinancierde RIZIV-conventie?

Joris Cracco : Het RKJ is gegroeid uit het Crisisinterventiecentrum (CIC) van De Sleutel. Eind jaren ’90 merkten we dat er zich steeds meer minderjarigen in crisis kwamen aanmelden. We hebben toen voor die doelgroep een aparte crisiswerking opgestart, zonder erkenning noch subsidiëring. Dat draaide ook een tijdje behoorlijk. Maar op federaal niveau, - meer bepaald bij het RIZIV - middelen vinden, bleek op korte termijn niet haalbaar. Tot er een ernstig incident was met één van de cliënten. Op dat moment zijn we verder gaan zoeken en is de Vlaamse Gemeenschap ingesprongen en kregen we tijdelijk onderdak bij Bijzondere Jeugdzorg.
Vandaag is er wel geld vrijgemaakt bij het RIZIV, maar onvoldoende om een leefbare werking op te bouwen. Onze erkenning bij Bijzondere Jeugdzorg is tijdelijk verlengd en we zijn nu in onderhandeling om ook in de toekomst nog een deel gefinancierd te kunnen worden vanuit Bijzondere Jeugdzorg. Dan zouden we een gemengde voorziening worden.

Is het werken met een gemengde populatie (deels vrijwillig en deels gedwongen) niet nog moeilijker?

$$R
Joris Cracco: Los van het inhoudelijke moeten we straks aan 2 soorten regelgeving voldoen. Dus ik vrees dat dit niet eenvoudig wordt. De regels binnen de Bijzondere Jeugdzorg liggen al moeilijk omdat ze niet voorzien zijn op een therapeutische setting. Die mix biedt echter ook mogelijkheden. We zullen het negatieve uit de groep kunnen halen als we niet alleen met gedwongen opnamen zitten. De sfeer zal anders worden, dankzij die deels gemotiveerde groep, de problematiek zal niet overal even zwaar zijn.
Positief is ook dat nu een medisch kader zal voorzien worden. Het lijkt ondenkbaar maar dat was tot op heden niet het geval. Maar dan nog zullen de middelen onvoldoende zijn. De personeelsequipe zal lichtjes stijgen maar de capaciteit die we moeten opnemen om leefbaar te zijn, zal veel meer toenemen dan de personeelsomkadering. Zoals gewoonlijk wordt het probleem van de drughulpverlening bij minderjarigen zwaar onderschat.

En wordt het programma zelf bijgestuurd?

Joris Cracco: Inhoudelijk zijn we daar al een tijdje mee bezig. Een eerste groep zal de Oriëntatiegroep worden. In deze groep kunnen drie mogelijke doelen nagestreefd worden: opvang, oriëntatie en motivatie. Het eerste doel is gewoon het tijdelijk bieden van opvang, daar is heel veel vraag naar. De twee andere doelen zijn wel een stuk belangrijker. We willen voor deze jongeren en hun doorverwijzers een advies geven over de ernst van het probleem en de mogelijke stappen die moeten genomen worden en we willen bij de jongeren ook werken aan de motivatie om deze stappen ook effectief te zetten.
De tweede groep is dan de echte behandelingsgroep die er bewust voor kiest om hier 6 tot 9 maanden het programma ten gronde te volgen. We hebben echter nog veel vragen.Een grote bezorgdheid is in ieder geval de mate waarin we al dan niet inspraak zullen krijgen bij opname van jongeren uit de gedwongen hulpverlening.

$$L
Hoeveel kans bestaat er dat er straks effectief ook vrijwillig kan opgenomen worden?

Joris Cracco: Dat hangt af van de onderhandelingen. Er is een principieel akkoord tussen het RIZIV en het RKJ. Het RIZIV zal met Bijzondere Jeugdzorg verder moeten afspreken hoe de financiering rondgeraakt. Het wordt wellicht een combinatie van een RIZIV-conventie en een projectfinanciering. Zeker is in elk geval dat op 1 juli onze bestaande erkenning afloopt bij Bijzondere Jeugdzorg. We hopen deze zomer dus ook vrijwillig te kunnen opnemen.

Welke visie is er op langere termijn?

Joris Cracco: We vinden dat hetgeen we nu aan het uitwerken zijn, eigenlijk nog onvoldoende. Het is onze droom om een trajectwerking te kunnen opbouwen. Dit zou inhouden dat minderjaren via één loket terecht kunnen voor een volledig traject gaande van crisisopvang, oriëntatie, behandeling tot nazorg. Deze modules moeten wel een afzonderlijke en gescheiden werking hebben, maar de minderjarige kan op elk niveau instappen en overstappen zonder steeds opnieuw zijn verhaal te moeten doen. Er is o.i. ook een grote nood aan hulpverlening in gesloten voorzieningen voor jongeren waarbij het veiligheidsrisico te groot is om hen in een open voorziening te helpen.
We hebben reeds een dergelijk voorstel ingediend aan de overheid dat past binnen de beschikbare budgettaire ruimte, maar dit was niet bespreekbaar. Mijns inziens een gemiste kans.

In afwachting hopen we op een snelle realisatie van vrijwillige opnames binnen het RKJ?

Joris Cracco: Inderdaad. Het grote winstpunt daar is dat we niet meer moeten wachten tot de jongere ergens serieus tegen de lamp loopt of feiten pleegt. Naar aanleiding van de uitzending van Koppen kreeg ik van verschillende CLB’s aanvragen binnen. Als we hen dan zeggen dat we de jongeren enkel kunnen opnemen als het Comité doorverwijst, dan komt daar niets van. Die stap is inderdaad te groot. Dat schrikt af . Het is dringend nodig dat we die drempel wegkrijgen.

filmpjeimage

Inschrijven E-zine

Invalid Input

Gelieve akkoord te gaan met onze privacy overeenkomst.
Bekijk de privacy voorwaarden.